pl.NETWORK

Zdarzyło to się… 104 lat temu. Oblężenie Antwerpii.

0 komentarzy

lesiopm
57
12 dni temuBusy5 min czytania

Pamiętacie ostatnią historię o potyczce pod Montignies-lez-Lens, w której grupa belgijskich żołnierzy na rowerach po dowództwem podporucznika Alberta de Saint Martin udała się z okolic Antwerpii w okolice Jurbise, żeby wysadzić pociąg i przeciąć niemieckie szlaki zaopatrzeniowe. W potyczce z oddziałem oberleutnanta Kotka wykazali się odwagą i determinacją, wielu z nich przypłaciło to życiem.

Antwerpia była położona poza wektorami ataku głównych sił niemieckiej armii nakreślonymi przez plan feldmarszałka Alfreda von Schlieffena. Jak wspomniałem Belgia nie była celem Niemieckiej inwazji, a tylko środkiem do celu, czyli podboju Francji.

42628041_1916812038354007_5199834678118318080_o.jpg

Pozostawiona na tyłach wojsk niemieckich Antwerpia znajdowała się w rejonie odpowiedzialności 3-go Korpusu Rezerwy 1-szej Armii. Obrona miasta opierała się na dwóch pierścieniach umocnień. Ponieważ sił belgijskie w okolicach Antwerpii stawały się coraz bardziej aktywne, przez co zaczęły zbytnio odciągać uwagę od głównego wysiłku skierowanego przeciw Francji, niemieckie dowództwo zdecydowało, że trzeba rozwiązać ten problem szybko i na zawsze.

800px-Antwerp_defences,_1914.jpg

W związku z tym wzmocnili swoje oddziały pod Antwerpią, gdy padły francuskie forty obronne w Maubeuge przerzucili ciężką artylerię pod Antwerpię, ciężki ostrzał artyleryjski pozycji obronnych miasta rozpoczął się w dniu 28 września 1914 roku.

Moim zdaniem działa rozmieszczone pod Antwerpią były jednymi z najlepszych ciężkich dział artyleryjskich. Zaliczały się do nich ciężki moździerz oblężniczy M-Gerät kalibru 420 mm (słynna “gruba Bertha”) produkowany przez zakłady Kruppa w Essen oraz ciężka haubica Škoda 305 mm Model 1911, nazywana potocznie “chuda Emma”.

“Gruba Bertha” wystrzeliwała wysoko wybuchowy pocisk o wadze około 820 kilogramów na odległość do 12,5 km, została zaprojektowana do niszczenia fortyfikacji i była bardzo skuteczna.


Dicke_Bertha.Big_Bertha.jpg
M-Gerät “Gruba Bertha” - źródło Wikipedia

“Chuda Emma” była haubicą oblężniczą wyprodukowaną w zakładach Škoda, używana była przez armię austro-węgierską i armię niemiecką w czasie pierwszej wojny światowej. Skuteczny zasięg wystrzeliwanego pocisku o masie 384 kg wynosił 11,3 km. Była to na tyle skuteczna i żywotna broń, że siły niemieckie używały jej również w czasie II wojny światowej.


1024px-Skoda_305_mm_Model_1911_side.jpg
Škoda 305 mm M.11 “Chuda Emma” - źródło Wikipedia

Niemal natychmiast stało się jasne, że armia belgijska nie utrzyma długo swoich pozycji w Antwerpii, a jedynym możliwym skutkiem próby utrzymania miasta będzie jego całkowite zniszczenie. Co gorsza, ciągły postęp armii niemieckiej w kierunku Francji groził odcięciem jakiejkolwiek drogi ucieczki z miasta. Resztki armii belgijskiej mogły zostać odcięte i zniszczone. W dniu 1 października 1914 roku Belgowie poinformowali Brytyjczyków, że za trzy dni będą musieli wycofać się z Antwerpii.

Brytyjczycy uznali taki obrót spraw za mało optymalny z ich punktu widzenia, gdyż dłuższe zaangażowanie sił niemieckich w okolicach Antwerpii spowolniłoby postępy sił niemieckich na froncie w kierunku Francji, ponadto port w Antwerpii mógł być wykorzystany do przerzutu wojsk brytyjskich na tyły Niemców. Do Antwerpii udał się Pierwszy Lord Admiralicji sir Winston Churchill, żeby na miejscu ocenić sytuację i zadecydować co dalej. Wysłał telegram do Londynu z informacją o konieczności wzmocnienia obrony miasta. W związku z tym w nocy 3 października 1914 roku przybyła brygada brytyjskich Royal Marines jako pierwszy element planowanej do przerzutu całej dywizji.

Brytyjczycy robili, co tylko mogli, ale nie byli w stanie zaradzić ciężkiemu ostrzałowi artyleryjskiemu. Działa Belgów nie miały zasięgów niemieckich haubic, więc nie mogły im nic zrobić.

Dwa dni później, w dniu 5 października 1914 roku, armia niemiecka przełamała belgijską obronę w miejscowości Lier, 20 km na południowy wschód od Antwerpii i kontynuowała swój marsz w kierunku Dendermonde (na południe od miasta), zamierzając przekroczyć rzekę Skalda. Dla Belgów stało się jasne, że Niemcy zmierzają do zablokowania zachodniej drogi odwrotu z miasta. Podjęto decyzję, że dalsza próba utrzymania Antwerpii będzie nierozsądna, a także samobójcza. Ponieważ wschodnie i południowe flanki zostały już zablokowane przez armię niemiecką, północna droga zamknięta była przez belgijsko-holenderską granicę, w związku z tym większość belgijskiej armii zdołała ewakuować się z Antwerpii przez szereg mostów pontonowych na Skaldzie zanim Niemcy mogli zamknąć pierścień okrążenia.

Ewakuacja trwała kilka dni, tylko osłona armii belgijskiej ewakuowała się z miasta w kierunku wybrzeża w dniu 8 października 1914 roku, następnego dnia armia niemiecka wkroczyła do Antwerpii, zastając porzucone miasto. W dniu 10 października 1914 roku burmistrz Jan De Vos oficjalnie poddał miasto, które pozostało pod okupacją Niemiecką do końca wojny.

1920px-Oorlogschade_in_Antwerpen_tijdens_WO_I.jpg

W upadku Antwerpii nie było niczego dobrego, to był prawdziwy upadek. Co trzeci z belgijskich żołnierzy (około 30 tysięcy) uciekł na północ do neutralnej Holandii, ich śladem podążyło około milion belgijskich cywilów. Żołnierze byli w zasadzie więzieni przez Holendrów, którzy chcąc zachować neutralność, obawiali się, że ich pomoc dla Belgów zostanie odebrana jako przeciwstawienie się Niemcom. W przypadku cywilów holenderski rząd internował ich jak najdalej od granicy z Belgią, z tych samych powodów. Wielu z nich pozostało w Holandii po 1918 roku i nigdy nie wróciło do Belgii.

Reszta belgijskiej armii, która wycofała się na zachód ostatecznie zatrzymała nad rzeką Yser niemiecką ofensywę na zachód. “W końcowej fazie bitwy wojska belgijskie otworzyły śluzy w Nieuwpoort, dokonując zalania znajdującej się poniżej poziomu morza równiny rozciągającej się do miasta Diksmuide. Do zakończenia wojny obszar na zachód od rzeki, stanowiący niewielki skrawek belgijskiego terytorium, pozostał poza okupacją niemiecką”. Król Albert przeniósł swoją kwaterę do pozostającego belgijskim De Panne gdzie pozostał do końca wojny.


*Subiektywne opracowanie, które ma na celu przybliżyć czytelnikowi w sposób przystępny wydarzenia historyczne, wspomagałem się materiałami z Wikipedii i innymi. Obrazy pochodzą z Wikimedia na licencji CC0.


Pozdrawiam Piotr @lesiopm / @browery

Komentarze

SortujNajlepsze